Jak Działają Złożone Nawyki?

Każda umiejętność jest nawykiem. Przypomnij sobie, jak wyglądały poniższe umiejętności, kiedy wykonywałeś je po raz pierwszy:
– wiązanie sznurówki buta (szło Ci nie lepiej niż obecnym przedszkolakom)
– używanie widelca i noża do posiłku (do tej pory przecież wystarczał widelec)
– pierwsza jazda samochodem…

Szczególnie ta ostatnia umiejętność będzie dobrym przykładem działania złożonych nawyków. Moją pierwszą, samodzielną jazdę samochodem pamiętam jakby to było wczoraj. Po odbyciu teoretycznego kursu na prawo jazdy, przyszła pora na lekcje praktyczne. Podekscytowany i niepewny wsiadłem do samochodu, po raz pierwszy po stronie kierowcy. Mój instruktor wsiadł na miejsce pasażera i się zaczęło… ustawianie fotela, lusterek, zapięcie pasów, włączenie świateł, itd. aż po kilku minutach wreszcie byłem gotowy do drogi…

– No to ruszamy – polecił instruktor.
– No to ruszamy… – potwierdziłem nieco zdezorientowany – Ale jak?
– Wciśnij sprzęgło, wrzuć jedynkę, powoli zwalniaj sprzęgło dodając…
– Chwila moment, nie tak szybko! Sprzęgło to ten pedał po lewej, dobrze myślę?
– Tak, wciśnij go do końca i wrzuć bieg. – powiedział lekko już poirytowany instruktor.
– No to sprzęgło, bieg…. o ruszyliśmy! – skwitowałem dumnym głosem.
Po przejechaniu około 100 m. zacząłem się niepokoić. Jechaliśmy osiedlową uliczką, z prędkością 15km/h, a mi coś nie pasowało…
– Dlaczego samochód jedzie, przecież nie dodaję gazu? – zapytałem z ciekawością.
– Jedzie na sprzęgle – odpowiedział instruktor, jakby to była najbardziej oczywista rzecz na świecie.
– Aaa, no tak. – udałem, że wiem o co chodzi.

Prawie każdy zaczynał w ten sam sposób. Ostrożna, powolna jazda. Sto procentu uwagi poświęconej na to, żeby nie potrącić pieszego ani nie stuknąć stojących i tych przejeżdżających (wtedy jeszcze) z zawrotną prędkością samochodów.

Tak wyglądają pierwsze kroki w zdobywaniu każdej nowej, złożonej umiejętności. Taniec, śpiewanie, żąglowanie, gra w golfa, robienie origami, wystąpienia publiczne, programowanie htlm, gra na pianinie i wiele innych. Każda z tych umiejętności składa się z małych działań, które następują po sobie w odpowiedniej kolejności. Opanowanie tych małych działań składa się na opanowanie całej złożonej umiejętności. W przypadku jazdy samochodem jedno działanie prowadzi nawykowo do kolejnego.

Zatrzymanie się na światłach:
Czerwone światło → Hamulec → Obroty poniżej 1000 →  Redukcja biegów → Wrzucenie na luz → Zatrzymanie pojazdu.

Skręt w prawo:
Sprzęgło → Redukcja biegu → Hamulec → Wrzucenie prawego kierunkowskazu → Spojrzenie w lewo czy nic nie nadjeżdża → Skręt kierownicy → Dodanie gazu → Wyprostowanie kierownicy.

Parkowanie:
Znalezienie miejsca parkingowego → Wrzucenie kierunkowskazu → Skręt kierownicy → Delikatne dodanie gazu → Wyprostowanie kierownicy → Hamulec → Zaciągnięcie hamulca ręcznego → Wyłączenie silnika.

Kiedy chcemy zaparkować po prostu włączamy “nawykowy łańcuch parkowania”, kiedy chcemy skręcić włączamy “nawykowy łańcuch skręcania”. Jedno działanie w łańcuchu wyzwala kolejne. Wystarczy zacząć, a reszta sama się dzieje. Tak właśnie działają złożone nawyki.