4 Eksperymenty, Które Zabiły Silną Wolę [1/4]

W 1998 roku grupa naukowców z Case Western Reserve University przeprowadziła serię eksperymentów, które miały rzucić nowe światło na to jak postrzegamy naszą silną wolę.

Jak wynika z literatury psychologicznej silna wola odpowiada m.in. za: dokonywanie wyborów i podejmowanie decyzji, branie odpowiedzialności, inicjowanie albo zaniechanie działania, tworzenie planów działania i wprowadzanie tych planów w życie.

W psychologii znane są 3 główne podejścia do silnej woli:

  1. Silna wola to umiejętność – to podejście zakłada, że można ćwiczyć silną wolę i, że jej siła zależy od tego jak często ją trenujemy. Dokładnie tak samo jak w przypadku ćwiczeń naszych mięśni.

  2. Silna wola to wiedza – czyli dostęp do informacji nt tego czy warto kontynuować działanie czy lepiej je zaniechać, oraz podejmowanie decyzji czy zmienianie swoich stanów emocjonalnych pod wpływem wiedzy i informacji jakie posiadamy.

  3. Silna wola to energia – jeśli wyczerpiemy jej zapas to później trudniej jest nam się kontrolować i podejmować rozsądne decyzje.

Podczas kolejnych eksperymentów naukowcy chcieli sprawdzić które z tych podejść jest słuszne i które pomoże nam lepiej panować nad swoimi zachowaniami.

BADANIE I

67 studentów psychologii zostało królikami doświadczalnymi i miało wykonać pewne zadanie. Zadanie składało się z dwóch eatpów. Pierwszy etap polegał na jedzeniu określonego rodzaju jedzenia w zależności od grupy, a drugi etap na rozwiązywaniu nierozwiązywalnego zadania.

Uczestników badania podzielono na 3 grupy: rzodkiewkową, czekoladową i grupę kontrolną.

Każdej z grup powiedziano, że zadanie polega na sprawdzeniu percepcji odczuwania smaku, więc nie mieli oni żadnej wiedzy na czym polegał prawdziwy eksperyment (prawdziwy eksperyment miał za zadanie sprawdzić które z podejść do silnej woli jest słuszne).

Każdy ze studentów przed zadaniem miał opuścić jeden posiłek. Tzn, że podczas eksperymentu każdy z nich nie jadł od przynajmniej 3 godzin, więc wszyscy byli bardzo głodni.

ZADANIE

Każdy uczestnik wchodził pojedynczo do pokoju w którym przed chwilą były pieczone w piecu czekoladowe ciasteczka. Możesz więc sobie wyobrazić ten nęcący zapach czekolady i pieczenia, który czuli wszyscy uczestnicy. Po czym na stole przed nim stawiano 2 miski z jedzeniem. W jednej misce znajdowały się rzodkiewki, a w drugiej właśnie te świeżo wypieczone czekoladowe ciasteczka.

Uczestnicy w grupie rzodkiewkowej mieli za zadanie jeść tylko i wyłącznie rzodkiewki i powstrzymywać się od jedzenia czekoladowych ciasteczek, podczas gdy uczestnicy z grupy czekoladowej na odwrót – mogli jeść tylko czekoladowe ciasteczka.

Jak można się domyślić dla grupy czekoladowej to była sama przyjemność i zapełnienie żołądka czymś przyjemnym, a dla grupy rzodkiewkowej to musiały być katusze, które wymagały walczenia ze sobą i używania swoich zasobów silnej woli.

Po upływie 5 min uczestnicy uzupełniali 2 kwestionariusze nt swoich odczuć, zmęczenia itp.

Grupa kontrolna nie brała udziału w pierwszej części eksperymentu(jedzenie), ale od razu przechodzili do drugiej części (nierozwiązywalna zagadka).

Po wypełnieniu kwestionariuszy badani dostali polecenie odczekania 15 min (żeby rzekomo kubki smakowe się przeczyściły) i w tym czasie dostali drugie zadanie polegające na rozwiązaniu nierozwiązywalnej zagadki, takiej jak ta:


Zadanie polegało na narysowaniu linii przecinającej wszystkie ściany tej figury bez odrywania długopisu i w taki sposób żeby każdą ze ścian przeciąć tylko raz.

Oczywście zagadki były nierozwiązywalne. Uczestnicy mieli pracować nad nimi, a kiedy zechcą przestać to po prostu zadzwonić w dzwonek.Tylko 4 osoby miały na tyle silnej woli żeby pracować 30min (aż do przerwania zadania przez badaczy).

 

WYNIKI BADANIA

Celem badania było sprawdzenie czy silna wolna może się wyczerpać. Stąd kuszenie uczestników czekoladowymi ciasteczkami pomimo że mieli jeść tylko rzodkiewki, a potem sprawdzenie jak szybko się poddadzą podczas rozwiązywania nierozwiązywalnej zagadki.

Podczas wypełniania kwestionariuszy przez grupę rzodkiewkową i czekoladową wyszły pewne różnice. Grupa rzodkiewkowa stwierdziła, że “musiała się zmuszać do jedzenia rzodkiewek” oraz oceniła “bardzo trudne było unikanie czekoladek”.

Podczas jedzenia rzodkiewek kilkoro uczestników wykazywało żywe zainteresowanie czekoladkami, a nawet podniosło je żeby powąchać(igranie z ogniem!), jednak nikt nie złamał zasady narzuconej przez badaczy i nie ugryzł ciasteczek.

Ponad to grupa rzodkiewkowa czuła się o wiele bardziej zmęczona i musieli się bardziej zmuszać do zjedzenia przynajmniej kilku rzodkiewek.

Oczywiście grupa czekoladowa nie stwierdziła, że musiała się do czegoś przymuszać albo żeby to było nieprzyjemne czy męczące.

Takich wyników można było się spodziewać. W końcu każdy o zdrowych zmysłach zachowałby się dokładnie tak samo.

Jednak największe różnice pokazała nierozwiązywalna zagadka:

Grupa

Czas pracy

Próby

Rzodkiewkowa

8.35 min.

19.40

Czekoladowa

18.90 min.

34.29

Kontrolna

20.86 min.

32.81

Wyniki mówią same za siebie. Grupa rzodkiewkowa pracowała ponad 2 razy krócej nad rozwiązaniem zagadki i podjęła ponad ⅓ prób mniej niż pozostałe dwie grupy.

Naukowcy stwierdzili w ten sposób, że silna wolna ma swoje ograniczone zasoby. Unikanie pokus wydaje się wyczerpywać naszą silną wolę. Właśnie z tego powodu grupa rzodkiewkowa wcześniej się poddała niż pozostałe dwie grupy. To nie jedzenie czekolady podnosi wyniki, ale chęć zjedzenia czekolady, a sięganie po rzodkiewki obniża naszą silną wolę jeszcze bardziej.

 

Źródło:
Ego Depletion: Is the Active Self a Limited Resource? Roy E Baumeister, Ellen Bratslavsky, Mark Muraven, and Dianne M. Tice Case Western Reserve University.